KSZTAŁTOWANIE TOŻSAMOŚCI NARODOWEJ UKRAIŃSKIEJ MŁODZIEŻY POD WPŁYWEM WOJNY ROSYJSKO-UKRAIŃSKIEJ

Abstrakt

Artykuł poświęcony jest analizie przemian tożsamości narodowej ukraińskiej młodzieży pod wpływem wojny rosyjsko-ukraińskiej. W badaniu połączono przegląd ogólnokrajowych badań socjologicznych wiodących ukraińskich ośrodków badawczych (KMIS, Centrum Razumkowa, Fundacja „Inicjatywy Demokratyczne”, grupa „Rating”) oraz wyniki autorskiej ankiety przeprowadzonej wśród młodzieży w marcu–kwietniu 2025 roku w 19 obwodach Ukrainy. Uzyskane dane odzwierciedlają ogólne tendencje w kształtowaniu świadomości narodowej wśród młodego pokolenia. Wyniki analizy wykazały, że tożsamość obywatelska stała się wiodącym modelem samookreślenia Ukraińców po 2014 roku, a wśród młodzieży trend ten okazał się jeszcze bardziej wyraźny: około 80% respondentów określa się przede wszystkim jako obywatele Ukrainy. Znacznie wzrosły nastroje patriotyczne: ponad 90% ankietowanych młodych Ukraińców identyfikuje się jako patrioci, co pokrywa się z ogólnokrajowymi wskaźnikami (98% w 2022 roku). Jednocześnie obserwuje się przyspieszoną zmianę językowo-kulturową: ponad 75% młodych respondentów w życiu codziennym komunikuje się głównie w języku ukraińskim, a około jedna trzecia świadomie przeszła na ten język po 2014 roku. Wojna stała się katalizatorem ponownego przemyślenia pamięci historycznej: większość młodych Ukraińców krytycznie odnosi się do radzieckiej spuścizny, natomiast rośnie zainteresowanie ukraińskimi postaciami historycznymi i tradycjami kulturowymi. Uzyskane wyniki potwierdzają, że wojna znacznie przyspieszyła proces konsolidacji społeczeństwa ukraińskiego, a młode pokolenie stanowi awangardę tych zmian. Młodzież wykazuje bardziej trwałą tożsamość obywatelską, wyższy poziom patriotyzmu oraz gotowość do wzięcia osobistej odpowiedzialności za przyszłość kraju. Świadczy to o kształtowaniu się nowego rdzenia wartości ukraińskiej narodu politycznego, który stanie się fundamentem jego dalszego rozwoju w okresie powojennym.