Zmiany w tożsamości rosyjskojęzycznych obywateli Ukrainy przed i po Rewolucji Godności

Abstrakt

W niniejszym badaniu przeanalizowano poziom tożsamości narodowej rosyjskojęzycznych obywateli Ukrainy w określonych ramach czasowych, a mianowicie przed i po wydarzeniach Rewolucji Godności z lat 2013–2014. Kwestia tożsamości narodowej na Ukrainie była badana od początku niepodległości, a wydarzenia z 2014 roku związane z Euromajdanem, okupacją Krymu i wojną na Donbasie stały się dodatkowym katalizatorem badań nad procesami kształtowania się i zmian tożsamości narodowej w społeczeństwie ukraińskim. Jednym z aktualnych aspektów badania tożsamości Ukraińców jest analiza tożsamości zrosjanizowanych Ukraińców, którzy stanowią nieodłączną część społeczeństwa ukraińskiego i na których celowo działała rosyjska propaganda, prorosyjskie polityki i organizacje wewnątrz Ukrainy. Jednak wydarzenia, które rozpoczęły się w 2014 roku na Ukrainie, mogły mieć jeszcze większy wpływ na obywateli rosyjskojęzycznych, dlatego ważne jest przeanalizowanie tego wpływu na tożsamość obywateli rosyjskojęzycznych, ponieważ te czy inne zmiany w samoidentyfikacji narodowej tej grupy ludności wpływają na życie polityczne i społeczne Ukrainy. Do analizy wykorzystano dane z monitoringu socjologicznego przeprowadzonego przez Kijowski Międzynarodowy Instytut Socjologii (KMIS). Wyniki socjologiczne, które są dostępne w wolnym dostępie, zostały przeanalizowane metodą statystyki opisowej. Do analizy wybrano trzy wskaźniki, które są istotne dla określenia tożsamości narodowej obywateli rosyjskojęzycznych na Ukrainie. Należą do nich: „stosunek do niepodległości Ukrainy”, „postrzeganie własnej tożsamości narodowej”, „ocena statusu języka rosyjskiego w państwie”. Jeśli chodzi o stosunek do niepodległości, to w 2007 roku na południu i wschodzie Ukrainy rosyjskojęzyczni obywatele mieli dość zróżnicowane podejście do niepodległości. Na południu Ukrainy nieznaczna przewaga była po stronie poparcia dla niepodległości, a na wschodzie wręcz przeciwnie – po stronie jej sprzeciwu. W 2017 roku znaczna większość obywateli zarówno na wschodzie, jak i na południu popierała niepodległość. W kwestii samoidentyfikacji Ukraińcy posługujący się językiem rosyjskim zaczęli w większym stopniu identyfikować się jako Ukraińcy, a w mniejszym jako Rosjanie, jednak w ciągu 2014 roku obserwowano niepewność w samoidentyfikacji obywateli rosyjskojęzycznych. Jeśli chodzi o status języka rosyjskiego na Ukrainie, do 2014 roku obserwowano większe poparcie dla statusu drugiego języka państwowego, jednak po 2014 roku Ukraińcy posługujący się językiem rosyjskim nie postrzegali języka rosyjskiego jako drugiego języka państwowego.